Waar komt het noorderlicht vandaan?

Onlangs vroeg iemand mij waar het noorderlicht vandaan komt. In deze blog probeer ik dat uit te leggen.

De zon werkt als een grote energiecentrale

De energie wordt in de kern van de zon gemaakt. De temperatuur is daar meer dan 14 miljoen graden en de druk is er gigantisch hoog.

Hierdoor komt er kernfusie op gang en wordt waterstof omgezet in een nieuw element: helium. Bij deze kernfusie komt er ook veel energie vrij.

Deze energie wordt naar het oppervlak van de zon getransporteerd door een combinatie van straling en convectie. De gebieden waar convectie plaatsvindt, bevinden zich meer aan de buitenkant van de zon. En ze wervelen. Deze werveling van elektrisch geladen gassen (plasma) zorgt ervoor dat er magneetvelden ontstaan in het convectiegebied.

Op sommige plekken is het magneetveld zo sterk dat de veldlijnen en het hete gas door het oppervlak van de zon prikken en naar buiten komen. De wervelingen van het hete gas worden dan afgeremd.

De temperatuur op deze plekken daalt daardoor. Het gevolg is dat er donkere zonnevlekken ontstaan.

Het geladen gas (plasma) duwt het magneetveld nog verder naar buiten. Het magneetveld rekt en draait hierdoor als een elastiek. En op een gegeven moment knapt het elastiek van plasma… Dan worden er biljoenen tonnen plasma door de zon de ruimte in geschoten. Dat noemen we een zonnestorm. De zonnestorm kan meer dan 8 miljoen km/h bereiken. Dat betekent dat het na 6 uur Mercurius bereikt, na 12 uur Venus bereikt en vervolgens, 18 uur na het uitbarsten van de zonnestorm bereikt het de Aarde…

Er gebeurt dan iets bijzonders: onze Aarde heeft een soort onzichtbaar schild wat veroorzaakt wordt door het aardmagnetisch veld en weert de storm af.

Het magneetveld vormt een soort van trechter waar het geladen gas van de zonnestorm langs stroomt. Het wordt via het magneetveld naar de polen geleid. Een deel van het geladen gas passeert de dagkant van de aarde, maar wordt door het aardmagneetveld afgebogen aan de nachtkant, waardoor het alsnog naar de polen kan worden geleid.

Er ontstaat dan een prachtig verschijnsel dat we poollicht noemen. Zowel in het noorden als in het zuiden ontstaat, zoals je misschien al wel hebt begrepen, poollicht. Er is dus het noorderlicht, maar ook het zuiderlicht.